
- Este evento ha pasado.
REAL CAPILLA DEL PÓPULO

Real Capilla del Pópulo – Chimayó: cantos de fe para una tierra prometida
SÁBADO 29 NOV.20.30 H
ÚBEDA
Basílica de Santa María de los Reales Alcázares
REAL CAPILLA DEL PÓPULO
Jorge E. García Ortega, director
Chimayó: cantos de fe para una tierra prometida
Este concierto recrea las músicas vinculadas a Chimayó, lugar sagrado en el norte de Nuevo México desde tiempos anteriores a la llegada de los españoles. La construcción del santuario en 1816 por Bernardo Abeyta, ligado a la aparición de un crucifijo milagroso y a la tierra curativa de su “pocito”, lo convirtió en el principal centro de peregrinación católica de Estados Unidos. Basado en fuentes históricas y etnográficas, el programa se articula en dos tradiciones: por un lado, los alabados de pasión en español cantados el Viernes Santo por la Cofradía de Nuestro Padre Jesús Nazareno, transmitidos oralmente y recogidos en grabaciones históricas; por otro, movimientos de misa, himnos y motetes procedentes de antologías impresas que circularon ampliamente en Nuevo México y el Suroeste, como representantes del nuevo catolicismo franco-americano del siglo XIX. Juntas, estas músicas re-imaginan la experiencia espiritual de Chimayó como lugar de fe y tierra prometida a lo largo del tiempo.
PROGRAMA
La llegada de los Peregrinos: canto de entrada
Anónimo
Bendito, bendito, tradicional de Nuevo México 1
I. El dolor del Hijo: alabados de Pasión
Toques de pito (alternando con el alabado) 2 – Alabado Pues padeciste, por amor nuestro, canto cardenche [estrofas 1-12] 3
Alabado Por el rastro de la sangre (2vv, alternatim tutti a dúo y solos de Cronista, Virgen y San Juan Bautista) 2
Alabado Pues padeciste, por amor nuestro, canto cardenche [estrofas 13-25] 3
Salmo Miserere mei, Deus, a fabordón (4vv) 4
Alabado Pues padeciste, por amor nuestro, canto cardenche [estrofas 13-25] 3
Motete Ave verum corpus, 6º modo (3vv, alternatim solo y coro) 4
Alabado Pues padeciste, por amor nuestro, canto cardenche [estrofas 27 y 28] 3
Alabado Estaba junto al madero (2vv, alternatim solos y tutti a dúo)2
Alabado Pues padeciste, por amor nuestro, canto cardenche [estrofas 29 y 30] 3
Secuencia de Pascua Victimae paschali laudes, 1º y 2º modo (3vv, alternatim solo y coro) 4
II. El llanto de la Madre: María ante la cruz
Édouard Verschneider (1856-1894)
En el triste Monte Calvario (4vv) 5
Al pie de un tosco leño (4vv) 5
Estabas, Madre dolorosa (4vv) 5
III. La mesa de Salvación: Santa Misa
Louis Lambillotte (1796-1855)
Antífona a la Virgen Sub tuum praesidium (4vv) 6
Henry Du Mont (1610-1684) / arr. de Augustus Edmonds Tozer (1857-1910)
Messe Royale I (4vv) 7
Kyrie
Gloria
Anónimo
Secuencia para Corpus Christi Lauda Sion (2vv) 6
Henry Du Mont / arr. de Augustus Edmonds Tozer
Messe Royale I (4vv) 7
Credo
Franz Joseph Haydn (1732-1809), atrib.
Himno O Come, Loud Anthems Let Us Sing (4vv) 6
Henry Du Mont / arr. de Augustus Edmonds Tozer
Messe Royale I (4vv) 7
Sanctus
Benedictus
James M. Deems (1818-1901)
Evening song O How Sweet, When Day-Light Closes (2vv) 6
Henry Du Mont / arr. de Augustus Edmonds Tozer
Messe Royale I (4vv) 7
Agnus
Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791), atrib.
Hymn for the First Communion My Jesus from His Throne Above (4vv) 6
Ezra Goff (1760-1828)
Salmo 97 Justice (4vv) (1805) 8
La salida de los Peregrinos: canto recesional
Anónimo
Adiós, adiós, adiós, danza azteca 1
Duración: 75’
Fuentes:
(1) Santa Fe, NM, Fray Angélico Chávez History Library, AC740.Audio. Grabación de campo realizada por Jack Loeffler en Chimayó, NM, el Domingo de Ramos de 1996. Informantes anónimos (peregrinos de Chimayó).
(2) Música: Albuquerque, NM, Center for Southwest Research, University of New Mexico, John Donald Robb Field Recordings, ZIM CSWR Robb MU 7. Texto: Thomas J. Steele S. J.: The Alabados of New Mexico. Albuquerque: University of New Mexico Press, 2005.
(3) Música: Vicente T. Mendoza: Panorama de la música tradicional de México. Ciudad de México: Universidad Nacional Autónoma de México, 1956, ej. mus. n.º 27. Grabación de campo realizada por Vicente T. Mendoza en México en 1934. José Ríos del Río, informante; versión procedente de Durango, México). Texto: Thomas J. Steele S. J.: The Alabados of New Mexico. Albuquerque: University of New Mexico Press, 2005, n.º 45.
(4) Louis Lambillotte, S.J. y Cesar Frank: Chant grégorien restauré par le R. P. Lambillotte, de la Compagnie de Jésus. Accompagnements d’orgue et arrangements pour voix solo et choeur par C. Franck (ainé), Maître de Chapelle de la Paroisse Sainte-Clotilde. Quatrième et cinquième livraison. París: Librairie Adrien Le Clere et Cie., 1858.
(5) [Juan Bautista Ralliere, compilador]: Cánticos espirituales con música. Recogidos por la “Revista Católica”. 3ª ed. El Paso, TX: Revista Católica, 1944.
(6) Congregación de los Hermanos Cristianos, compilador: The Catholic Youth’s Hymn Book by the Christian Brothers. Nueva York: P. O’Shea, 1871.
(7) Henry Du Mont: Cinq Messes en plain-chant, composées et dédiées aux révérends Pères de la Mercy… París: Robert III Ballard, 1669 [RISM D 3705] / Five (Chant) Masses … Harmonized for Four Voices by A. E. Tozer. Nueva York: J. Fischer & Bro, 1904.
(8) Música: Joel Read, compilador: The New-England Selection or Plain Psalmodist: Containing a Short Introduction to Psalmody, for the Use of Schools; and a Variety of Tunes Suited to Public Worship. Boston: J. T. Buckinham, 1808, pp. 30-31. Texto: Isaac Watts: The Psalms of David: Imitated in the Language of the New Testament, and Apply’d to the Christian State and Worship. Londres: J. Clark … R. Ford … y R. Cruttenden, 1719, pp. 249-250 (Psalm XCVII, 1-5, First part).
Programa de estreno
Proyecto musicológico: Javier Marín-López
COLABORACIÓN CON EL OBISPADO DE JAÉN
LOGO
COLABORACIÓN CON EL ROBB UNDERWRITING PROGRAM (JOHN DONALD ROBB MUSICAL TRUST) Y EL RICHARD E. GREENLEAF SCHOLAR-IN-RESIDENCE PROGRAM (LATIN AMERICAN & IBERIAN INSTITUTE), UNIVERSITY OF NEW MEXICO
LOGOS
colaboración con el Proyecto de I+D “Prácticas polifónicas hispánicas (siglos XVI-XIX) en perspectiva digital: fuentes musicales, pervivencias, mujeres” (Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades de España, PID2021-123990NB-I00)
LOGO MINISTERIO CIENCIA + LOGO CSIC
COMPONENTES
Real Capilla del Pópulo
Andrea Ramírez Ortegón, Sara Fernández Coello, Adriana María Moreno Martínez, Ana Isabel Alarcón Gómez y Alicia Castillero Gómez, sopranos
Bruno Campelo Muñiz, Antonio José Ramos Muñoz, Oleksandra Mitkalova y Carmen Ramírez Sola, contraltos
Daniel Riquelme Delgado, Félix Iván Martínez Ortega, Manuel Jiménez Cano y Jorge Labrador García, tenores
Sergio Garrido Mariotte, Álvaro Moreno Sanlés, Javier Orellana Vallejo y Jorge Enrique García Ortega, bajos
Daniel Riquelme Delgado, flauta
Anibal Soriano Martín, guitarra romántica
Sandra Massa Santos, armonio
Jorge E. García Ortega, director
INTÉRPRETES
Jorge Enrique García Ortega, director. Contratenor y director gaditano, se formó en flauta y canto en el CSM “Rafael Orozco” de Córdoba y el Trinity College London. Ha colaborado con prestigiosas orquestas y coros como la Capella Reial de Catalunya, Al Ayre Español y Collegium Vocale Gent, y ha actuado en importantes escenarios internacionales. Fundador y director del Conjunto Vocal Virelay y de su grupo satélite, Real Capilla del Pópulo, con la que ha liderado proyectos que rescatan a autores del patrimonio musical hispano como Antonio Juanas y Juan Manuel de la Puente, entre otros.
Real Capilla del Pópulo. Es un proyecto satélite del Conjunto Vocal Virelay (Capilla de Música de la Catedral de Cádiz) que nace a raíz del interés por interpretar el repertorio hispano con criterios historicistas, tanto de la música de facistol como de la llamada “a papeles”, utilizando solamente voces masculinas. En marcha desde hace algunos años como proyecto formativo de Virelay, recientemente comenzó su andadura como grupo vocal fijo tras una cuidadosa preparación.
YOUTUBE
https://www.youtube.com/watch?v=4XX1jHg9F_I
WEB Y REDES SOCIALES